Máy xúc cũ: định giá theo giờ máy còn lại và chi phí sửa dự phòng

Giờ máy trên đồng hồ là điểm bắt đầu, không phải giá trị

Đồng hồ giờ chỉ cho biết máy đã chạy bao lâu, không cho biết đã chạy như thế nào và được chăm sóc ra sao. Thứ quyết định giá trị thật là tình trạng ba cụm đắt nhất khi hỏng: động cơ, hệ thủy lực và bộ gầm. Ba cụm này chiếm phần lớn chi phí sửa chữa lớn trong đời máy, và cũng là ba cụm mà 30 phút xem máy trong bãi không lộ ra được.

Vì vậy thứ tự đúng là kiểm tra trước, định giá sau. Trang máy xúc đã qua sử dụng của chúng tôi có quy trình 12 điểm theo thứ tự nên làm, bắt đầu từ khởi động nguội, ty ben, bộ gầm, rồi tới chạy có tải, dấu vết lịch sử và giấy tờ. Kết quả của 12 điểm đó là đầu vào cho mọi phép tính trong bài này. Chưa kiểm tra mà đã bàn giá là đang mua một con số, không phải mua một cỗ máy.

Đổi câu hỏi: máy còn bao nhiêu giờ trước lần sửa lớn

Thay vì hỏi máy đã chạy bao nhiêu giờ, hãy hỏi máy còn chạy được bao nhiêu giờ nữa trước khi phải chi một khoản sửa lớn. Với mỗi cụm đắt tiền, lấy mốc đại tu hoặc thay thế theo tài liệu bảo dưỡng của nhà sản xuất cho đúng model đó, trừ đi giờ máy hiện tại, rồi điều chỉnh theo kết quả kiểm tra thực tế. Cụm nào có dấu hiệu xấu thì rút ngắn mốc đó xuống; cụm nào có hồ sơ vừa thay mới thì được tính lại từ đầu.

Con số nhỏ nhất trong các cụm chính là giờ máy còn lại của cả máy, vì máy sẽ phải dừng khi cụm đầu tiên tới hạn. Đây là lý do một máy nhiều giờ nhưng vừa thay bộ gầm và đại tu bơm lại đáng tiền hơn máy ít giờ nhưng gầm đã mòn gần giới hạn: cái thứ hai sắp phải dừng để chi tiền, cái thứ nhất thì chưa.

Hồ sơ bảo dưỡng là thứ biến ước lượng này thành số tin được. Không có hồ sơ thì mọi mốc đều phải lấy ở kịch bản xấu, và giá trị máy tự động thấp đi rất nhiều. Người bán không đưa được hồ sơ là đang tự trừ giá máy của mình.

• Giờ còn lại của mỗi cụm = mốc sửa lớn theo tài liệu hãng − giờ hiện tại, điều chỉnh theo kiểm tra thực tế.
• Giờ còn lại của máy = con số nhỏ nhất trong các cụm.
• Không có hồ sơ bảo dưỡng = lấy kịch bản xấu cho mọi cụm.

Chi phí sửa dự phòng: liệt kê ngay, không để sau

Mỗi phát hiện trong lúc kiểm tra phải được gắn với một khoản tiền trước khi ngồi vào bàn thương lượng. Xích và guốc xích mòn gần giới hạn là một bộ gầm mới. Ty ben xước dọc là mạ lại ty cộng thay toàn bộ gioăng, và nếu đã xước lâu thì có thể là cả xi lanh. Chu kỳ đào chậm và cần khựng là đại tu bơm hoặc thay van phân phối. Cần tụt khi giữ tải là gioăng xi lanh hoặc van giữ tải. Mâm quay kêu khô là hạng mục sửa lớn.

Hãy hỏi báo giá phụ tùng và công thợ cho từng hạng mục theo đúng mã máy, rồi cộng lại thành chi phí sửa dự phòng. Khoản này phải được trừ thẳng khỏi giá chào, không phải chuyện thương lượng sau khi đã mua. Riêng vết hàn ở cần hoặc tay gầu và số khung bị mờ hay đục lại thì không có mức trừ giá nào phù hợp: đó là lý do dừng giao dịch.

• Gầm mòn gần giới hạn → tính trọn bộ gầm.
• Ty xước, rò dầu → mạ ty, thay gioăng, có thể cả xi lanh.
• Chu kỳ chậm, cần khựng hoặc tụt → bơm, van phân phối, van giữ tải.
• Cần hàn, số khung mờ → dừng, không trừ giá.

Quy về đồng trên mỗi giờ máy để so với máy mới

Sau hai bước trên, chi phí thật của máy cũ là giá chào cộng chi phí sửa dự phòng, chia cho giờ máy còn lại. Đó là chi phí đầu tư trên mỗi giờ làm việc mà bạn thực sự mua được. Với máy mới, tử số là giá đầu tư theo báo giá đủ cấu hình, mẫu số là toàn bộ giờ máy của một đời máy trước lần sửa lớn đầu tiên, và có thêm bảo hành cùng phụ tùng chính hãng trong giai đoạn đầu.

Đặt hai con số cạnh nhau thì thấy ngay vì sao máy cũ không phải lúc nào cũng rẻ. Giá chào thấp nhưng giờ còn lại ít và chi phí sửa dự phòng cao có thể cho ra đồng trên giờ cao hơn máy mới. Ngược lại, một máy cũ có hồ sơ tốt, ba cụm đắt tiền còn nhiều giờ, giá chào hợp lý sẽ thắng rõ ràng ở phép chia này.

Chưa cộng thêm hai thứ khó định lượng nhưng có thật: rủi ro máy dừng giữa tiến độ và giá trị bán lại. Máy mới có lịch bảo dưỡng chủ động nên ít dừng đột ngột; máy cũ không có hồ sơ thì mọi lần dừng đều bất ngờ. Nếu hợp đồng thi công có phạt tiến độ, khoản phạt một lần có thể lớn hơn toàn bộ chênh lệch giá mua.

Khi nào máy cũ là lựa chọn đúng

Máy cũ hợp lý khi số giờ sử dụng mỗi năm thấp, công việc là việc phụ không nằm trên đường găng tiến độ, đội có thợ tự sửa được các hạng mục vừa, và người bán đưa được hồ sơ bảo dưỡng đầy đủ. Ở tình huống này, phần giờ máy còn lại thường dư so với nhu cầu, và đồng trên giờ của máy cũ thấp hơn máy mới một cách chắc chắn.

Máy mới là lựa chọn đúng khi máy sẽ là máy chủ lực chạy hai ca, khi tiến độ có phạt, khi công việc nặng như đá sau nổ mìn hay phá dỡ, hoặc khi không có hồ sơ nào cho máy cũ đang xem. Với những trường hợp đó, hãy yêu cầu báo giá đủ cấu hình theo checklist trên trang giá máy xúc SANY để có tử số đúng cho phép chia, rồi so với máy cũ bằng cùng đơn vị.