Xe xúc lật là gì, khác máy xúc đào ở đâu

Khác biệt về nguyên lý làm việc

Xe xúc lật (wheel loader) là máy bánh lốp, gầu gắn phía trước, xúc bằng cách tiến thẳng vào đống vật liệu rồi nâng gầu lên và chở tới điểm đổ. Máy làm việc hiệu quả nhất khi vật liệu đã ở dạng đống rời trên mặt bằng phẳng, và khi khoảng cách từ đống tới điểm đổ ngắn.

Máy xúc đào (excavator) đứng tại chỗ, quay toa và dùng cần — tay gầu để bóc vật liệu từ dưới lên. Máy đào được hố móng, rãnh, kênh mương — những việc xe xúc lật không làm được vì gầu của nó không với xuống dưới mặt máy đứng.

Hệ quả thực tế: hai máy thường bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau. Máy xúc đào bóc đất lên đổ thành đống hoặc lên xe ben; xe xúc lật gom đống, nạp liệu cho trạm trộn, chất vật liệu lên xe và dọn mặt bằng.

• Xe xúc lật: xúc vật liệu rời trên mặt bằng, di chuyển nhanh trong cự ly ngắn.
• Máy xúc đào: đào xuống dưới cốt máy đứng, làm việc tại chỗ và quay toa.
• Không thay thế nhau — phần lớn công trường cần cả hai.

Đọc thông số xe xúc lật thế nào

Với xe xúc lật, hai thông số dẫn dắt là tải trọng nâng định mức và dung tích gầu — chúng quyết định mỗi lần xúc được bao nhiêu. Trọng lượng vận hành quyết định độ ổn định và khả năng vào công trình, còn công suất động cơ quyết định khả năng ăn sâu vào đống vật liệu cứng.

Dòng SW của SANY trải từ SW936K1 với tải trọng nâng 3,5 tấn, gầu 2,0 m³, trọng lượng vận hành 11,25 tấn và động cơ Cummins QSB5.9-C130-30 công suất 97 kW; qua SW956K tải 5 tấn, gầu 3,5 m³, nặng 17,4 tấn, động cơ 162 kW với lực đào lớn nhất 180 kN; tới SW966K1 tải 6 tấn, gầu 3,3–6,0 m³, nặng 21,4 tấn, 178 kW; và SW978K tải 7 tấn, gầu 3,5–7,0 m³, nặng 24,5 tấn, 210 kW.

Dải dung tích gầu rộng ở các model lớn — ví dụ 3,5–7,0 m³ của SW978K — phản ánh việc gầu được chọn theo khối lượng riêng của vật liệu. Vật liệu nhẹ như than hay dăm gỗ dùng gầu lớn; đá hộc nặng phải dùng gầu nhỏ hơn để không vượt tải trọng nâng. Chọn nhầm gầu làm máy không đạt năng suất hoặc mất ổn định khi nâng cao.

• SW936K1 — tải 3,5 tấn, gầu 2,0 m³, máy 11,25 tấn, 97 kW.
• SW956K — tải 5 tấn, gầu 3,5 m³, máy 17,4 tấn, 162 kW, lực đào 180 kN.
• SW966K1 — tải 6 tấn, gầu 3,3–6,0 m³, máy 21,4 tấn, 178 kW.
• SW978K — tải 7 tấn, gầu 3,5–7,0 m³, máy 24,5 tấn, 210 kW.

Ăn khớp xe xúc lật với xe chở vật liệu

Năng suất của xe xúc lật không được quyết định bởi riêng nó mà bởi sự ăn khớp với thùng xe nhận vật liệu. Nguyên tắc thường dùng là số gầu để đầy một thùng xe nên nằm trong khoảng vừa phải: quá ít gầu thì mỗi lần xúc dễ vượt tải và vật liệu rơi vãi, quá nhiều gầu thì xe chở phải chờ lâu.

Vì vậy nên chốt cỡ xe xúc lật cùng lúc với cỡ xe ben hoặc phễu nạp của trạm trộn, thay vì chọn riêng lẻ. Với công việc nạp liệu cho trạm trộn, chiều cao đổ của gầu là ràng buộc bắt buộc phải kiểm tra trước.

Khi nào cân nhắc bản chạy điện

SANY có dòng xe xúc lật điện song song với bản dầu, ví dụ SW956E với tải trọng nâng 5,8 tấn, gầu 3,2 m³, trọng lượng vận hành 20 tấn và pin dung lượng 350 kWh. Bản điện đáng cân nhắc ở nơi làm việc trong nhà, khu vực hạn chế tiếng ồn và khí thải, hoặc nơi có nguồn điện ổn định và ca làm việc cố định để sắp lịch sạc.

Ngược lại, với công trường di động, làm ca kéo dài hoặc chưa có hạ tầng sạc, bản dầu vẫn là phương án ít rủi ro vận hành hơn. Quyết định nên dựa trên hạ tầng điện tại chỗ và chu kỳ làm việc thực tế, không dựa trên so sánh chi phí năng lượng đơn thuần.